eminim çoğunuzun okurken zevk alacağı, sözlüğün düzeninin sağlanması açısından hayati önem taşıyan kurallardır. bu başlıkta öncelikle; "giri* nedir?", "sözlük içerisinde nasıl giriler bulunabilir?" sorularına cevaplar arayacağız.
giri, basit anlamıyla yazarın ilgili başlık altına eklediği yazıdır. iü sözlük konsept sınırları başlığında da altı çizildiği üzere; hakaret niteliği taşımayan ve suç teşkil etmeyen bütün bilgiler girilerde yer edinebilir. şüphesiz ki, sözlüğün bilgi ile dolması en çok istediğimizdir. "yazacak başka bir şey bulamadın mı?" demek yerine yazacak başka bir şey bulmanız daha mantıklı olacaktır.
sözlüğün öncelikli amacı bilgi paylaşmak ve bilgi edinmektir. bunların yanı sıra eğlenmek ya da eğlendirebilmek tamamen size kalmıştır. ama "dur ulan ben eğleneyim" diye sözlüğün birincil amaçlarını hiçe saymak yapılabilecek en büyük dalgınlıktır, aymazlıktır. defteri yazı yazmak için kullanmakla, defterin kağıtlarından uçak yapmak farklı şeylerdir. ikinci yolu tercih etmiş olmanız sözlüğü de o şekilde, amaç dışı kullanmanıza gerekçe değildir. biz isteriz ki herkes doğru yolda ilerlesin.
sözlük içerisinde yazarların dikkat etmesi gereken durumlar ise gerekçe ve örnekleriyle aşağıda açıklanmaya çalışılmıştır.
1. durum: ilk giriler sözlük için önemlidir, başlığı tanımlayıcı bir özellikte olmalıdır.
gerekçesi: başlığı aratan bir okurun bu başlıkla ilgili bilgi alma amacında olduğu unutulmamalıdır. bu nedenle açtığımız başlığın ilk girisi başlık hakkında bilgi vermelidir. ancak bu durum ilk girinin sadece bkz olmamasını gerektirmez. başlığı açıkladığı sürece bkz kullanılabilir.
örnekleri: başlık: profiterol
ilk giri: sütlü bir tatlıdır. çok severim. (doğru)
başlık: profiterol
ilk giri: (°bkz: sütlü tatlı) (doğru)
başlık: profiterol
ilk giri: severim. (yanlış)
başlık: profiterol
ilk giri: geçen yedim. (aferin, bize de getir)
2. durum: başlık altındaki devam girileri; başlığa veya önceki girilere cevap niteliğinde ve/veya başlıkla alakasız olamaz.
gerekçesi: giriler tek başlarına okunduklarında başlık ile bir uyum sergilemek zorundadırlar. eğer başlığı okur ardından da girinizi okursanız bu uyumun sağlanıp sağlanmadığını anlayabilirsiniz.
örnek: başlık: profiterol
giri: çok güzel bir tatlıdır. (uygun)
giri: ya saçmalama neresi güzel? (sözlüğün ebesiyle cinsel temas)
başlık: profiterol satan adam
giri: geçimini sağlamaya çalışan biridir. (uygun)
giri: burdayım. (°bkz: ben) (çek ustam iki tane)
başlık: profiterol
giri: sözlük çok güzel bir yer. (kestane, gürgen, palamut?)
3. durum: sataşma, saldırı, hakarete varan söylemler, yazarı dışında bir başka kişiyi ilgilendirmeyen, sözlük formatı dışındaki giriler silinir.
gerekçesi: iü sözlük, bilgi paylaşımını destekler; bu bağlamda yapılan fikir tartışmalarını olumlu karşılarken bir kesimi veya tartışan kişiler dışında kimseyi ilgilendirmeyen girilere müsade etmez. ayrıca hakaret ile eleştiri arasındaki çizginin hakaret tarafına daha yakın olan giriler silinir. tartışma ile atışmanın arasındaki farkı herkesin bildiği düşünülür.
4. durum: tüm yazarlar girilerinde yazım, imla ve noktalama kuralları gibi dilin temel unsurlarına uymakla yükümlüdür. giriler chat dilinde yazılmışsa silinir. smiley kullanımı da buna dahildir.
gerekçesi: iü sözlük; bilgi paylaşımının anlaşılır bir şekilde yapılabilmesinin türk dili kurallarına mümkün olduğunca bağlı kalınmasıyla sağlanabileceğine kanaat getirmiş interaktif bir sözlük oluşumudur. forum değildir, #zurna hiç değildir.
örnekleri: başlık: profiterol
giri: içinde sütte vardır bunun (dahi anlamındaki de ayrı yazılır, ayrıca hani bunun noktası?)
giri: yaa çoq seveny var bu tatlının yae! :) (oha)
giri: ashkımım en en en en çok beğendiği tatlı.................... (profiterol satan adam)
5. durum: bir giri, daha önce eklenmiş olan bir giriyle fazlaca benzerlik içeriyorsa silinir.
gerekçesi: "başlığa fazladan bir şey katmayan giriler silinmeye mahkumdur." sir arthur j. f. kirkland.
6. durum: "dedirten ..." kalıbı moderasyon pek tarafından pek hoş görülmeyen bir yazım tarzıdır.
gerekçesi: yazarın başlık hakkında bir fikri olmadı, sadece yorum yaptığına işaret eder. bu gibi durumlarda giriler silinebilir.
örnekler: başlık: profiterol
giri: dün yedim dedirten tatlı. çok severim. (silinip, süpürülür.)
başlık: profiterol
giri: çok lezzetli, özellikle dondurmalısı süper dedirten tatlı... (ya ben lan neyse bir şey diyemiyorum.)
7. durum: bakınız kullanımıyla ilgili durumlar sözlükte bkz kullanımı adlı başlıkta belirtilmiştir.
8. durum: tanımlanabilecek her şey başlık olarak açılabilir; fakat "tanımlanabilecek her şey" sözcük öbeği asla istismar edilmemelidir. sözlük amacından sapan başlıklar silinecektir. dolayısıyla ahlaka uygun, şahsi, saçmalama katsayısı en alt düzeyde olan başlıklar açılmalıdır.
gerekçesi: dünya üzerinde başlığı açan kişiden başka tek bir kişinin bile bilmesine gerek olmayan başlıklardır. insan beyni basit şeyleri daha rahat algılar.
örnek başlık: iç karartan durumlar diye düşünülesi durumdan en çıkarlabilitesinden geçen ders (allah tependen vursun.)
9. durum: yeni bir baslik acmadan önce, başlığın, anlatmak istediğinizi en sade ve en doğru şekliyle anlattığından emin olun. o başlığın başka bir isimle var olmadığına dikkat edin. mümkün olduğunca benzer şeyleri anlatan başlıklar açmaktan kaçının. ayrıca bknz: aramaya inanmak.
gerekçesi: aynı anlamı veren pek ok başlık açarak düzensizliğe neden olmanın hiçbir anlamı yoktur. biz biliyoruz ki "düzensizliğin içerisinde de düzen vardır." bir şehir efsanesidir.
örnekler: profiterolcü
profiterol satan kişi
profiterol satan adam
profiterol satan kadın
profiterol satan adamın dedesinin torununun babası (yok! hayat ağacı, yalan rüzgarı.)
10. durum: sözlükte herhangi bir hatalı durumla karşılaştığınızda ya da yazarlarla, girileriyle veya yönetimle ilgili şikayetleriniz olduğunda, bu durumu başlıklara yazmaktansa herhangi bir yöneticiye bildirmeniz sorunun çözümünü kolaylaştırır.
sözlükte yazar olmanın özü, "sözlük" kelimesinin tanımını bilmekten geçer. dolayısıyla "format" dediğimiz şey her şeyden önce bilgi, sezgi, tecrübe, mantık ve sağduyu ile ilgilidir.
bu başlık altındaki tüm açıklamalar ve maddeler yazarlarımız tarafından okunmuş ve kabul edilmiş sayılır. "ben bilmiyordum" ya da "okumadım, ne yapabilirim?" gibi bahaneler asla geçerli olmayacaktır. uyarılmasına rağmen kural ihlali yapmaya devam eden yazarlar gereken cezayı alacaktır.
çaylak olduğunuzda yazım kuralları butonu çıkıyor, fosforlu büyük harflerle. ona tıklayınca çıkan başlık bu.
zannedersem kura ile adam atma-çaylak etme, yazar alma-verme eylemini simgelenmiş. biraz ironik gibi geliyor bana yoksa şüphen mi var. şakacı şeyler..
iü sözlük te yer alan, çaylakların içine korku salan, bir kurallar manzumesidir.
dile hakim olmak, düne, bugüne, yarına hakim olmak şiarı ile hareket eden herkesin bilmesi gereken kurallar bütünüdür.
yükleniyor...
